Robert Foster tarafından hazırlanmış Orta dünya Kronolojisini bazı eklemeler yaparak sizlerle paylaşıyoruz.. Bu yazı aynı zamanda bir özet niteliği de taşımaktadır..

DÖRDÜNCÜ ÇAĞ VE SONRAKİ ÇAĞLAR, J. R. R. TOLKİEN ORTA DÜNYA EVRENİNDE BİR ZAMAN DİLİMİDİR. DÖRDÜNCÜ ÇAĞ VE SONRASINA DAİR TOLKİEN ÇOK AZ ŞEY YAZMIŞTIR. TOLKİEN’İN ÇOĞU ÇALIŞMASI ÜÇÜNCÜ ÇAĞ VE ONDAN ÖNCEKİ ÇAĞLARLA İLGİLİDİR. DÖRDÜNCÜ ÇAĞ, BAZILARININ SANDIĞININ AKSİNE YÜZÜKTAŞIYICILARININ VALİNOR’A GİTMEK İÇİN ORTA DÜNYA’DAN AYRILMASI İLE DEĞİL, HÜKMEDEN YÜZÜK’ÜN YOK EDİLMESİ VE SAURON’UN KESİN OLARAK YENİLMESİ İLE BAŞLAMIŞTIR. ÇAĞIN İLK ASIRLARINDA YAŞANAN BAZI OLAYLAR EKLER’DEN VE AŞAĞIDAKİ AÇIKLAMALARDAN ÖĞRENİLEBİLİR. 

TOLKIEN TARİHİNDE GÜNEŞİN ÜÇÜNCÜ ÇAĞI İLE İLGİLİ EN ÖNEMLİ İKİ KONU, GONDOR VE ARNOR KRALLIKLARININ VARLIKLARINI SÜRDÜREBİLMİŞ OLMASI VE YÜZÜKLERİN EFENDİSİ SAURON'UN TEK YÜZÜĞÜNÜN KADERİDİR. 

İKİNCİ ÇAĞ, NÚMENÓREANLARIN ÇAĞI İDİ. AKALLABÊTH YA DA NÚMENOR'UN ÇÖKÜŞÜNDE ANLATILDIĞI GİBİ, BUNLAR İLK ÇAĞDA EDAIN SOYUNDAN GELEN İNSANLARDI VE VALAR BUNLARA ORTA DÜNYA İLE ÖLÜMSÜZ TOPRAKLAR ARASINDAKİ GENİŞ DENİZİN ORTASINDA YERALAN YENİ YARATILMIŞ TOPRAKLARI VERMİŞTİ. 

TÜM TOLKIEN HİKAYELERI AÇISINDAN GÜNEŞİN ÇAĞLARI ASIL ODAK NOKTASINI OLUŞTURMAKLA BİRLİKTE, GÖKYÜZÜNDE GÜNEŞ OTUZUNCU VALARIAN ÇAĞINA YANI ARDA'NIN YARADILIŞINDAN 30.000 ÖLÜMLÜ YILI SONRASINA KADAR YÜKSELMEMEKTEDİR. FAKAT GÜNEŞ ÇAĞLARI BOYUNCA GEÇEN GÜNEŞ YILLARI SÜRESİ DE OLDUKÇA UZUNDUR. YÜZÜKLER SAVAŞI İLE ÜÇÜNCÜ ÇAĞIN SONUNA DEK, TOPLAM 7.063 ÖLÜMLÜ YILI GEÇMİŞTİR.

PEK ÇOK KARANLIK ÇAĞIN ARDINDAN GÖKYÜZÜNÜN EFENDİSİ VARDA, VALAR'IN GÜMÜŞ AĞACINDAN ALDIĞI ÇİY TANELERI İLE GÖKYÜZÜNÜ KATEDEREK ORTA DÜNYA ÜZERINDE PARLAYAN YILDIZLARA YENİDEN IŞIK VERDİ; BÖYLECEK YILDIZLAR KADİFE GECE İÇİNDE YENİDEN GÖZ ALICI BIR PARLAKLIĞA KAVUŞTULAR. MELKOR'UN YARATIKLARI IŞIĞA O KADAR YABANCIYDI Kİ, YILDIZ IŞIĞI HUZMELERİ KARANLIK RUHLARINI DELİP GEÇTİĞİNDE ACI İLE BAĞIRDILAR. KORKUYLA KAÇIP SAKLANDILAR.

VALİNOR İLE ÖLÜMSÜZ TOPRAKLAR AĞAÇLARIN IŞIĞI İLE YIKANIRKEN, ORTA DÜNYANIN TÜM TOPRAKLARI KARANLIĞA GÖMÜLMÜŞTÜ. BUNLAR ORTA DÜNYADA KARANLIĞIN ÇAĞLARI İDİ VE BU DÖNEMDE MELKOR DEMİR DAĞLARININ ALTINDAKİ UTUMNO'NUN CEHENNEMİ KUYULARINI DAHA DA DERİNLEŞTİRDİ. KÖTÜLÜKLE DOLU BİR GÖRKEMLE, KARA TAŞ, ATEŞ VE BUZDAN, GENİŞ KUBBELİ SALONLAR, LABİRENTİMSİ TÜNELLER VE DİPSİZ ZİNDANLARLA DOLU CEHENNEMİ YERALTI SARAYLARI YARATTI.

BÜYÜK LAMBALAR ILE ALMAREN KRALLIĞI YOK EDILDIKTEN SONRA VALAR, BATIDAKI AMAN KITASINA GIDEREK VALINOR YANI VALAR ÜLKESI ADINI VERDIKLERI YENI BIR KRALLIK KURDULAR. BU TOPRAKLARDA KENDILERINE YER SEÇEREK, SARAYLAR INŞA ETTILER, BAHÇELER YAPTILAR. BU ARADA VALIMAR YANI VALARIN EVI ADI VERILEN SURLARLA ÇEVRILMIŞ, ALTIN VE GÜMÜŞ KUBBE VE KULELER ILE ÇAN SESLERIYLE DOLU BIR ŞEHIR DE INŞA ETTILER.

QUENTA SILMARILLION İLE TOLKIEN'İN YILLIK VE KRONOLOJİLERİNİN DİĞER YAYINLARI AMBARKANTA İLE VALINOR YILLIKLARINA GÖRE, ARDA'NIN YARADILIŞI VE ŞEKİLLENDİRİLMESİNİN ARDINDAN, İLK SAVAŞTA ARDA'NIN ZARAR GÖRMESİNE KARŞIN, VALAR'IN DÜNYAYI GÜZEL DOĞAL HARİKALAR VE HARMONİ İLE DOLDURDUKLARI LAMBALARIN ÇAĞLARI OLARAK BİLİNEN DÖNEM BAŞLAR. VALARIN DÜNYAYI AYDINLATMAK IÇIN YARATTIĞI İKİ DEVASA BÜYÜLÜ LAMBA BU ÇAĞLARA İSMİNİ VERMEKTEDIR.